Học viện Mục vụ TGPSG - Tọa đàm: “Loan báo Tin Mừng trong thời hiện đại”

Vào lúc 18g30, thứ Hai ngày 09.03.2026, tại giảng đường Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn (6bis Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh), đã diễn ra buổi tọa đàm với chủ đề “Loan báo Tin Mừng trong thời hiện đại” do Đức cha Étienne Veto, Giám mục Phụ tá Tổng Giáo phận Reims (Pháp) trình bày, với phần chuyển dịch của Linh mục Phaolô Nguyễn Ngọc Hải.

Buổi gặp gỡ có sự hiện diện của phái đoàn đến từ Giáo phận Reims. Về phía Học viện có Linh mục Phanxicô Xaviê Bảo Lộc, Giám đốc Trung tâm Mục vụ, cùng các linh mục, tu sĩ, sinh viên mục vụ, đại diện giới giáo chức, các đoàn thể và đông đảo giáo dân tham dự.

Đặc biệt, buổi tọa đàm còn đón tiếp các đại diện của đạo Cao Đài nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập tôn giáo này tại Việt Nam, góp phần tạo nên bầu khí gặp gỡ, đối thoại và tôn trọng lẫn nhau.

Hiểu về 'Thế tục hóa' trong lòng xã hội

Mở đầu bài thuyết trình, Đức cha Étienne Veto gợi mở sự khác biệt giữa chủ đề ban đầu và nội dung ngài muốn chia sẻ: Làm sao loan báo Tin Mừng trong một xã hội thế tục hóa? Theo ngài, thuật ngữ 'thế tục' (sécularisé) mang nhiều tầng nghĩa. Ngài phân tích ba phương diện mà thực tại này đang tác động đến đời sống đức tin:

• Phương diện Giáo luật và Cơ chế: Thế tục hóa xảy ra khi những thực tại thánh thiêng trở nên phàm trần (như một ngôi nhà thờ không còn dùng để thờ phượng). Ở góc độ xã hội, đó là sự tách biệt giữa Giáo hội và chính quyền. Tuy nhiên, Đức cha lưu ý rằng sự tách biệt này đôi khi lại giúp tôn giáo phát triển tự do hơn, không bị lệ thuộc vào quyền lực chính trị.
• Sự đứt gãy do dịch chuyển và đô thị hóa: Ngài quan sát thấy tại phương Tây, nhiều người ngừng thực hành đạo khi họ thay đổi môi trường sống. Tại các thành phố lớn, nhịp sống hối hả khiến con người dễ dàng ưu tiên việc nghỉ ngơi, dọn dẹp nhà cửa hơn là đến nhà thờ vào Chúa Nhật. Sự tự do cá nhân trong việc quản lý thời gian dần đẩy đức tin vào vị trí thứ yếu.
• Sự vắng bóng niềm tin trong đời sống hưởng thụ: Khi đời sống vật chất trở nên dư dật, con người có xu hướng không còn đặt câu hỏi về ý nghĩa cuộc đời hay sự hiện diện của Thiên Chúa. Đức cha bày tỏ sự quan tâm liệu Giáo hội Việt Nam có đang đứng trước ngưỡng cửa này khi nền kinh tế quốc gia đang trên đà phát triển mạnh mẽ.

Thế tục hóa: Nguy cơ hay cơ hội?

Thay vì nhìn nhận đây là một bước lùi, Đức cha Étienne mời gọi cộng đoàn đón nhận thế tục hóa như một 'vùng xanh' cho sự trưởng thành đức tin:

• Sự tự do hoàn toàn trong chọn lựa: Dẫn lời nhà thần học Bonhoeffer, ngài cho rằng thế tục hóa cho phép con người chọn lựa Thiên Chúa một cách tự nguyện nhất. Khi không còn áp lực từ truyền thống hay xã hội, tiếng 'Xin vâng' của người tín hữu trở nên chân thật và giá trị hơn bao giờ hết.
• Thanh tẩy và trở về nguồn cội: Thực tại này buộc Giáo hội phải đối diện với những khuyết điểm (như giáo sĩ trị hay các vụ bê bối quyền lực) để trở nên khiêm hạ. Ngài nhắc lại hình ảnh Chúa Giêsu sai các môn đệ đi truyền giáo trong tình trạng 'không túi tiền, không bao bị' một Giáo hội nghèo khó phục vụ người nghèo.
• Mở lòng với sự thánh thiện ngoài định chế: Thế tục hóa giúp chúng ta nhận ra những người thiện tâm, dù chưa thuộc về Giáo hội nhưng đang sống các giá trị của Tin Mừng. Họ là những 'người thánh' âm thầm mà Kitô hữu cần học hỏi và cộng tác.

Bảy phương cách thực hành truyền giáo

Đức cha đưa ra lộ trình cụ thể để hạt giống Tin Mừng nảy mầm trong lòng xã hội hiện nay:

• Làm chứng bằng tình yêu trước khi dùng lời nói: Sứ mạng đầu tiên là biểu lộ lòng thương xót. Như Chúa Giêsu 'đi tới đâu cũng làm ơn phúc', Giáo hội cần trở thành máng xỏ cho tình yêu Thiên Chúa tuôn đổ vào đời.
• Lắng nghe tiếng than thở của tha nhân: Rao giảng không phải là áp đặt, mà là lắng nghe những đau khổ, ước mơ và hy vọng của người khác. Đó là thái độ tôn trọng tối thượng đối với phẩm giá con người.
• Xây dựng tương quan bền bỉ: Tin Mừng được chuyển tải qua những kết nối cá vị. Đức cha khuyến khích việc kiên trì gặp gỡ, tạo dựng sự tin tưởng thay vì chỉ giao tiếp hời hợt.
• Chia sẻ chứng từ Kerygma giản dị: Mỗi tín hữu cần biết trình bày kinh nghiệm về Chúa một cách khiêm tốn: Thiên Chúa yêu thương con người; con người cần ơn cứu độ; Chúa Giêsu đã chết và sống lại vì chúng ta. Đừng dùng những lý lẽ thần học phức tạp, hãy dùng chính đời sống mình.
• Trân trọng Đạo đức bình dân: Ngài đánh giá cao các cuộc rước kiệu, lòng đạo đức bình dân tại Việt Nam. Trích dẫn Blaise Pascal, ngài nhắc nhở: Nếu tâm trí khó cầu nguyện, hãy bắt đầu bằng việc quỳ gối. Thể xác và các biểu đạt cộng đoàn là nẻo đường dẫn đưa con tim đến với Chúa.
• Thích nghi với tinh thần dấn thân của giới trẻ: Giới trẻ ngày nay có thể e ngại những cam kết dài hạn nhưng lại rất nhiệt huyết trong các hoạt động bác ái ngắn hạn. Giáo hội cần mở ra những khóa đào tạo ngắn, súc tích và những cơ hội phục vụ thiết thực để đồng hành cùng họ.
• Tin tưởng vào sự vận hành của Chúa Thánh Thần: Truyền giáo không phải là một dự án của con người. Việc gia tăng số người trẻ xin rửa tội tại Pháp (hơn 40% mỗi năm gần đây) là minh chứng cho việc Chúa Thánh Thần đang làm việc theo những cách thức mà chúng ta không thể ngờ tới.

Đừng sợ hãi mà hãy là môn đệ ngay hôm nay

Kết thúc bài chia sẻ, Đức cha Étienne Veto nhắc lại lời mời gọi của Chúa Giêsu: 'Đừng sợ'. Ngài đưa ra dẫn chứng về sự gia tăng đáng kể số lượng người trẻ xin gia nhập đạo tại Pháp trong những năm gần đây như một minh chứng cho tác động của Chúa Thánh Thần, vượt lên trên mọi kế hoạch mục vụ của con người.

Ngài nhắn nhủ: 'Chúng ta không biết Giáo hội sẽ ra sao trong 20 hay 50 năm tới, nhưng chúng ta biết chắc mình phải là môn đệ của Chúa Giêsu ngay lúc này. Hãy đặt Ngài ở tâm điểm đời sống và yêu thương tha nhân. Mỗi tối, hãy tự hỏi: 9;Ngày hôm nay con có còn yêu Chúa và yêu người không?9;, những gì còn lại, hãy để trong tay Chúa.'

Kết thúc buổi tọa đàm

Sau phần trình bày, chương trình bước sang phần trao đổi, trong đó nhiều tham dự viên đã đặt câu hỏi và chia sẻ những thao thức liên quan đến việc loan báo Tin Mừng trong bối cảnh xã hội hôm nay. Đức cha Étienne Veto đã dành thời gian giải đáp và chia sẻ thêm từ kinh nghiệm mục vụ của mình.

Buổi tọa đàm kết thúc vào lúc 20g30 trong bầu khí thân tình và hiệp thông, để lại nhiều suy tư cho những người tham dự về sứ mạng truyền giáo của Giáo hội trong thời đại hiện nay.

Nguồn: tgpsaigon.net