Thánh lễ Tiệc Ly khai mạc Tam nhật Thánh 2026 tại Nhà thờ Chính Tòa Đức Bà Sài Gòn

TGPSG - Chiều thứ Năm Tuần Thánh, ngày 2-4-2026, vào lúc 17 giờ 30, Thánh lễ Tiệc Ly đã được cử hành trang nghiêm tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Sài Gòn, do linh mục Ignatio Hồ Văn Xuân, chánh xứ Nhà thờ Chính Tòa chủ tế, cùng sự hiệp thông của các linh mục phó và đông đảo cộng đoàn Dân Chúa trong Tổng Giáo phận.

Đây là cử hành phụng vụ mở đầu Tam nhật Thánh, cao điểm của năm phụng vụ, tưởng niệm cuộc Thương Khó, Tử Nạn và Phục Sinh của Chúa Giêsu Kitô. Trong bầu khí linh thiêng, cộng đoàn quy tụ để tưởng nhớ bữa Tiệc Ly, nơi Chúa Giêsu đã để lại cho Hội Thánh ba hồng ân quý giá: Bí tích Thánh Thể, chức linh mục thừa tác và giới răn yêu thương.

Phụng vụ Lời Chúa: tưởng nhớ Giao ước cứu độ

Các bài đọc trong Thánh lễ hướng cộng đoàn trở về nguồn mạch của mầu nhiệm cứu độ. Bài đọc trích sách Xuất hành nhắc lại nghi lễ Vượt Qua của dân Israel, khi họ được giải thoát khỏi ách nô lệ Ai Cập. Máu chiên được bôi trên khung cửa trở thành dấu chỉ bảo vệ dân Chúa, mở ra hành trình tự do và hy vọng.

Trong bài đọc thứ hai, thánh Phaolô thuật lại việc Chúa Giêsu lập Bí tích Thánh Thể trong đêm bị nộp, khi Người cầm lấy bánh và chén rượu, trao cho các môn đệ và truyền lệnh: “Anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy.”

Tin Mừng theo thánh Gioan trình thuật việc Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ đây là cử chỉ khiêm hạ và phục vụ, diễn tả tình yêu đến cùng của Người dành cho nhân loại.

Bài giảng: phục vụ theo gương Đức Kitô

Trong phần chia sẻ Lời Chúa, linh mục Ignatio Hồ Văn Xuân mời gọi cộng đoàn chiêm ngắm ý nghĩa của Tam nhật Thánh, là đỉnh cao của đời sống phụng vụ, nơi mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô được tưởng niệm và hiện tại hóa trong đời sống Hội Thánh. Ngài nhắc lại rằng bữa Tiệc Ly không chỉ là bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với các môn đệ, nhưng là một biến cố đặc biệt, trong đó Người đã thực hiện hai hành động mang ý nghĩa nền tảng đối với đời sống đức tin của Hội Thánh.

Trước hết là việc Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ. Cử chỉ này diễn tả toàn bộ ý hướng cuộc đời của Người: Con Người đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người.

Tiếp đến là việc Chúa thiết lập Bí tích Thánh Thể, bí tích tình yêu, nơi Chúa tiếp tục hiện diện giữa Hội Thánh cho đến tận thế. Đồng thời, Người cũng thiết lập chức linh mục thừa tác, trao cho các tông đồ quyền cử hành mầu nhiệm Thánh Thể.

Từ đó, linh mục chủ tế mời gọi cộng đoàn suy nghĩ về đời sống phục vụ theo gương Đức Kitô. Ngài nhắc đến chứng tá của những mục tử trong lịch sử Giáo hội đã sống và hiến mạng vì đoàn chiên, như Thánh Oscar Romero tại El Salvador và cha Jacques Hamel tại Pháp, những người đã trung thành với sứ vụ cho đến giây phút cuối đời.

Ngài cũng mời gọi cộng đoàn cầu nguyện cho các linh mục, nâng đỡ các ngài trong đời sống phục vụ, nhất là những linh mục cao tuổi, đau yếu hoặc đang gặp thử thách trong hành trình ơn gọi.

Nghi thức rửa chân: dấu chỉ của tình yêu phục vụ

Sau bài giảng, nghi thức rửa chân được cử hành để tái hiện hành động yêu thương và phục vụ mà Chúa Giêsu đã thực hiện trong bữa Tiệc Ly. Linh mục Phêrô Nguyễn Duy Khoa đã thực hiện nghi thức này cho 12 đại diện trong cộng đoàn, như một dấu chỉ cụ thể của tinh thần khiêm hạ và phục vụ mà Chúa đã nêu gương cho các môn đệ.

Trong đời sống phụng vụ của Hội Thánh, nghi thức rửa chân không chỉ là việc tưởng nhớ một biến cố trong Tin Mừng, nhưng là một hành động mang ý nghĩa thần học và mục vụ rõ ràng. Khi cúi xuống rửa chân cho các môn đệ, Chúa Giêsu đã cho thấy cách thức Người thi hành quyền bính: không phải bằng uy thế hay địa vị, nhưng bằng tình yêu phục vụ. Chính từ đó, Người đặt nền tảng cho đời sống Kitô hữu và cho sứ vụ của Hội Thánh: người được trao trách nhiệm càng phải biết sống tinh thần phục vụ, sẵn sàng hy sinh vì người khác. Cử chỉ rửa chân trong Thánh lễ Tiệc Ly vì thế trở thành lời nhắc nhở đối với mọi thành phần dân Chúa, từ các mục tử đến người tín hữu, rằng đời sống đức tin không chỉ được diễn tả qua lời nói hay nghi thức, nhưng trước hết qua những việc làm cụ thể trong đời sống thường ngày: biết quan tâm, chia sẻ, nâng đỡ và phục vụ nhau trong tình bác ái.

Trong bối cảnh đời sống xã hội hôm nay, khi con người dễ rơi vào thái độ khép kín hoặc đặt lợi ích cá nhân lên trên hết, nghi thức rửa chân còn gợi lên lời mời gọi mỗi người biết cúi xuống trước những người đang gặp khó khăn, biết tha thứ cho nhau, biết sống tinh thần hiệp thông và liên đới, để xây dựng gia đình, giáo xứ và xã hội trở thành những cộng đoàn của tình yêu và phục vụ.

Phụng vụ Thánh Thể: tưởng niệm hy lễ cứu độ

Thánh lễ tiếp tục với phần Phụng vụ Thánh Thể, nơi cộng đoàn cùng dâng lời tạ ơn Thiên Chúa và tưởng niệm hy lễ cứu độ của Đức Kitô. Trong lời nguyện hiệp lễ, cộng đoàn cũng cầu xin cho công trình đại trùng tu Nhà thờ Chính Tòa Đức Bà Sài Gòn được hoàn thành trong bình an và thuận lợi, theo ước nguyện của các vị mục tử tiền nhiệm và hiện tại.

Sau lời nguyện hiệp lễ, Mình Thánh Chúa được kiệu sang bàn thờ phụ như hình ảnh vườn Cây Dầu. Nghi thức này mở đầu cho thời khắc thinh lặng của Tam Nhật Thánh: không có phép lành cuối lễ, bàn thờ được bỏ trống, và cộng đoàn được mời gọi ở lại canh thức cầu nguyện với Chúa Giêsu trong giờ phút Người bước vào cuộc Thương Khó.

Ý nghĩa của chầu Thánh Thể sau Thánh lễ Tiệc Ly dừng lại ở việc tôn thờ Thánh Thể, mà là sự hiệp thông với tâm tình của Đức Kitô trong vườn Giếtsêmani. Người tín hữu được mời gọi ở lại với Chúa, học nơi Người bài học vâng phục thánh ý Chúa Cha, sống tâm tình phó thác và trung thành trong thử thách, để cùng bước vào mầu nhiệm tình yêu tự hiến của Đấng Cứu Độ.

Thánh lễ Tiệc Ly nhắc mỗi người tín hữu sống điều Chúa đã dạy: yêu thương và phục vụ nhau trong đời sống hằng ngày.

Bước vào Tam nhật Thánh, cộng đoàn được mời gọi sống tinh thần hiệp nhất và bác ái, để tình yêu của Thiên Chúa được thể hiện qua những việc làm cụ thể trong cuộc sống.

Nguồn: tgpsaigon.net