Suy niệm Bài đọc 2 - Chúa Nhật V Phục sinh năm A - 1Pr 2, 4-9 - Dự án của Thiên Chúa

BÀI ĐỌC II: 1Pr 2,4-9

Bài trích thư thứ nhất của Thánh Phê-rô Tông đồ

⁴ Anh em hãy tiến lại gần Đức Ki-tô, viên đá sống động bị người ta loại bỏ, nhưng đã được Thiên Chúa chọn lựa và coi là quý giá.

⁵ Hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống động mà xây nên ngôi Đền Thờ thiêng liêng, và hãy để Thiên Chúa đặt anh em làm hàng tư tế thánh, dâng những lễ tế thiêng liêng đẹp lòng Người, nhờ Đức Giê-su Ki-tô.

⁶ Quả thật, có lời Kinh Thánh chép: Này đây Ta đặt tại Xi-on một viên đá quý được lựa chọn, làm đá tảng góc tường: kẻ tin vào đó sẽ không phải thất vọng.

⁷ Vậy vinh dự cho anh em là những người tin, còn đối với những kẻ không tin, thì viên đá thợ xây loại bỏ đã trở nên đá tảng góc tường,

⁸ và cũng là viên đá làm cho vấp, tảng đá làm cho ngã. Họ đã vấp ngã vì không tin vào Lời Chúa. Số phận của họ là như vậy.

⁹ Còn anh em, anh em là giống nòi được tuyển chọn, là hàng tư tế vương giả, là dân thánh, dân riêng của Thiên Chúa, để loan truyền những kỳ công của Người, Đấng đã gọi anh em ra khỏi miền u tối, vào nơi đầy ánh sáng diệu huyền.

Hãy tưởng tượng một công trường khổng lồ: một công trình kiến trúc đồ sộ bắt đầu thành hình. Nhiều tảng đá to lớn đang được chờ kéo lên; một khi những tảng đá này được đặt vào đúng vị trí, nó sẽ làm cho vững chắc. Trong lúc chờ đợi, chúng nằm ngỗn ngang trong công trường - nếu bạn đến thăm về đêm - thì chúng lại trở nên nguy hiểm, có thể làm bạn vấp ngã.

Thánh Phêrô dùng cách so sánh này để nói về Chúa Kitô. Chính Ngài là tảng đá quý nhất, Thiên Chúa đặt vào trung tâm công trình Thiên Chúa, Ngài mong muốn mọi người trở nên những tảng đá cho công trình xây dựng. Những ai tin vào Ngài sẽ được sáp nhập vào công trình, họ trở nên những thành phần dùng để đỡ chịu. Còn những ai từ chối tin vào Chúa Giêsu Kitô thì đứng ngoài công trường và trở nên đối nghịch với mọi người, và là những tảng đá nằm ngổn ngang, làm vật ngăn cản.

Sự so sánh nhỏ của tôi không thể hiện được toàn bài của Thánh Phêrô nhưng cũng giúp chúng ta làm quen với cách nói gợi hình này. Đoạn này có vẻ đặc biệt khó, vì nó vẽ ra toàn diện, với nhiều đề tài của Cựu ước rất quen thuộc với các độc giả Thánh Phêrô, nhưng ít quen thuộc với chúng ta.

Đề tài thứ nhất: một công trình xây dựng, dự án vĩ đại của Thiên Chúa, trong ấy nền tảng được xây dựng từ những ngày đầu lịch sử nhân loại. Nhiều bài của Cựu ước đã cho ta thấy Đấng Mêsia là tảng đá chính của công trình xây dựng ấy.

Đề tài thứ hai: đề tài hai con đường… Tất cả như hai con đường (hai hướng đi) mở ra trước mặt chúng ta. Đứng trước dự án của Thiên Chúa chúng ta phải có một chọn lựa: cộng tác vào công trình, thích nghi với dự án… hay từ chối và ngay cả phá hoại. Chọn lựa đúng dẫn đến hạnh phúc, đến ánh sáng, đến sự sống bởi vì dự án chỉ là tình yêu; chọn sai dẫn đến đau khổ, đêm tối, sự chết. Mỗi lần chúng ta gặp trong Thánh kinh (Cựu ước hay Tân ước) những tương phản (ví dụ như ánh sáng _sl _bóng tối; sống _sl _chết; hạnh phúc _sl _đau khổ; may _sl _rủi) chỉ là thế thôi: phải có một chọn lựa.

Đề tài thứ ba, sau cùng liên quan đến đền thờ và những lễ tế. Suốt dòng lịch sử, nhân loại luôn tìm cách tiếp cận với Thiên Chúa bằng cách dâng cúng làm sao cho xứng với Ngài. Dần dần qua trải nghiệm lịch sử, dân tộc được chọn đã khám phá ra khuôn mặt thật của Thiên Chúa và học cách sống theo Giao ước của Người. Và rồi dưới ánh sáng giáo huấn của các tiên tri, người ta khám phá ra đền thờ thật sự của Chúa chính là nhân loại; đồng thời sự tôn thờ, của lễ duy nhất xứng đáng với Ngài chính là sự dịu dàng nơi trái tim con người.

Thánh Phêrô dù được thấm nhuần những suy gẫm Thánh kinh như thế, nhưng từ nay tất cả trở nên sáng tỏ với ngài, chỉ trong Chúa Giêsu Kitô dự án của Thiên Chúa được hoàn tất, công trình xây dựng dựa trên Ngài, điều này quyết định sự lựa chọn đúng hay sai của con người. Từ đây chính Ngài là Đền Thờ thật sự của Thiên Chúa, để con người dâng lên của lễ xứng đáng với Ngài, của lễ thiêng liêng của tình yêu.

Với ánh sáng ấy, bây giờ chúng ta đọc lại đoạn thư của Thánh Phêrô: “Anh em hãy tiến lại gần Đức Ki-tô, viên đá sống động bị người ta loại bỏ, nhưng đã được Thiên Chúa chọn lựa và coi là quý giá”. (c. 4). Chúa Ki-tô là tảng đá gốc, được Thiên Chúa tuyển chọn từ đời đời cho sự tạo dựng mới của Ngài. Trước mặt Ngài, chúng ta phải chọn lựa: chọn đúng, tức là tin vào Chúa Giêsu Kitô, suốt đời dựa vào Ngài, xem Ngài là trung tâm đời ta, tảng đá trở thành nơi chúng ta dựa vào; chọn sai là từ chối không tin. Một số người đã đưa ra lựa chọn sai lầm, từ chối tin vào Đức Giêsu. Thánh Phêrô nói với họ “viên đá sống động bị người ta loại bỏ” (c. 4), bây giờ tảng đá đó được đặt sang một bên, bị vất trên đường, làm họ vấp ngã vì họ ở trong đêm tối.

“Hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống động mà xây nên ngôi Đền Thờ thiêng liêng” (c. 5). Tôi có thể nói Phép rửa của chúng ta là một thời điểm chọn lựa; kể từ nay chúng ta gia nhập vào công trình xây dựng đền thờ tâm linh, nơi duy nhất xứng đáng với Thiên Chúa, nơi mà của lễ hiến dâng duy nhất là tình yêu và phục vụ anh em (chứ không còn tế lễ thú vật như xưa). Đền thờ là dấu chỉ sự hiện diện của Thiên Chúa trong dân Ngài; từ nay, dấu chỉ hữu hình về sự hiện diện của Thiên Chúa với thế giới chính là chúng ta, Giáo hội.

“Quả thật, có lời Kinh Thánh chép: Này đây Ta đặt tại Xi-on một viên đá quý được lựa chọn, làm đá tảng góc tường: kẻ tin vào đó sẽ không phải thất vọng. còn đối với những kẻ không tin, thì viên đá thợ xây loại bỏ đã trở nên đá tảng góc tường, cũng là viên đá làm cho vấp, tảng đá làm cho ngã”. Đây quả thực là một sự lựa chọn, thực hiện quyền tự do của chúng ta, chứ không phải là vấn đề tiền định. Thánh Phê-rô phân biệt rõ những người chọn tin vào Chúa Ki-tô và những kẻ từ chối tin: “kẻ tin” và “từ chối tin” là hai hành động tự do. Thánh Phê-rô lại thêm: “Họ đã vấp ngã vì không tin vào Lời Chúa. Số phận của họ là như vậy”. (c. 8) Câu sau cùng này nói lên hậu quả của sự chọn lựa nơi họ chứ không phải một quyết định độc đoán của Thiên Chúa: Chúa cứu độ chỉ có biết tôn trọng tự do của chúng ta.

Ông già Simêon đã loan báo cho Thánh Cả Giuse và Đức Maria: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ít-ra-en ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng” (Lc 2,34). Và Chúa Giêsu cũng nói điều tương tự: “Ai không đi với tôi, là chống lại tôi” (Mt 12,30) Còn Thánh Phêrô lại nói: “Còn anh em, anh em là giống nòi được tuyển chọn, là hàng tư tế vương giả, là dân thánh, dân riêng của Thiên Chúa” (c. 9). Ngày chúng ta nhận Phép rửa, chúng ta được sáp nhập vào Chúa Ki-tô là Tư tế duy nhất. Nghi lễ Rửa tội nói rằng: “Anh em là chi thể Đức Ki-tô là tư tế, ngôn sứ và vương giả”. Chúng ta được kết nạp vào dân thánh, có thể nói “nhập tịch”. Ngày ấy chúng ta có một quốc tịch mới, quốc tịch của dân Thiên Chúa; quốc ca từ nay của chúng ta là lời ngợi khen Ngài. Thánh Phêrô kết thúc với khẳng định: “Còn anh em, anh em là giống nòi được tuyển chọn, là hàng tư tế vương giả, là dân thánh, dân riêng của Thiên Chúa, để loan truyền những kỳ công của Người, Đấng đã gọi anh em ra khỏi miền u tối, vào nơi đầy ánh sáng diệu huyền” (c. 9)

Tác giả: Marie-Noëlle Thabut
Nguồn: L’ intelligence des Ecritures, Socéval Editions
Dịch giả: E. Máccô Lương Huỳnh Ngân