Suy niệm Bài đọc 2 - Chúa Nhật XXI thường niên năm A - (Rm 11, 33-36)

BÀI ĐỌC 2 CN XXI THƯỜNG NIÊN NĂM A (Rm 11, 33-36)

'Mọi sự đều do Người, nhờ Người và trong Người.'

Trích thư Thánh Phao-lô Tông đổ gửi tín hữu thành Rô-ma.

^{33 Sự giàu có, khôn ngoan và thông suốt của Thiên Chúa sâu thẳm dường nào! Quyết định của Người, ai dò cho thấu! Đường lối của Người, ai theo dõi được!}

^{34 Thật vậy, ai đã biết tư tưởng của Chúa? Ai đã làm cố vấn cho Người?}

^{35 Ai đã cho Người trước, để Người phải trả lại sau?}

^{36 Vì muôn vật đều do Người mà có, nhờ Người mà tồn tại và quy hướng về Người. Xin tôn vinh Thiên Chúa đến muôn đời! A-men.}

«Anh (em) cứ hỏi những thời xa xưa, thời có trước anh (em), từ ngày Thiên Chúa dựng nên con người trên mặt đất…có bao giờ đã xảy ra chuyện vĩ đại như thế…Có dân nào đã được nghe tiếng Thiên Chúa phán từ trong đám lửa như anh (em) đã nghe, mà vẫn còn sống không?...Chính anh (em) đã được cho thấy những điều đó, để biết rằng ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa và ngoài Người ra không có thần nào khác nữa» (Đnl 4,32…35) 

Những dòng này khép lại bài suy niệm của Thánh Phaolô về một thực trạng lịch sử và tôn giáo thật đáng kinh ngạc: Suốt hơn một nghìn năm, dân tộc Ítraen biết và xác tín mình được Thiên Chúa duy nhất tuyển chọn để làm ngôn sứ của Người giữa một thế giới thờ lạy các ngẫu thần, vốn được coi là hình thức tương giao tự nhiên giữa con người với thần linh.

Toàn bộ lịch sử của dân tộc này là lịch sử của Giao ước mà Thiên Chúa đã thiết lập với họ qua những biến cố của cuộc Xuất Hành. Từ một đám người trốn khỏi ách nô lệ Ai Cập, Thiên Chúa đã làm nên một dân tộc tự do. Người ban cho họ lề luật như quy tắc để sống, đồng thời hứa sẽ mãi mãi trung tín với giao ước và dành cho họ một tương lai huy hoàng.. Các ngôn sứ, từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, nhất là trong những giai đoạn đen tối nhất của lịch sử, không ngừng nhắc lại rằng Ítraen là dân được Thiên Chúa tuyển chọn. Vì thế, họ có thể tin tưởng vào giao ước bền vững Thiên Chúa đã thiết lập với mình và hy vọng vào một tương lai tươi sáng, như Người đã hứa: «Này Ta đặt ngươi làm ánh sáng muôn dân, để ngươi đem ơn cứu độ của Ta đến tận cùng cõi đất.» (Is 49,6).

Giờ đây, mọi sự dường như đảo lộn. Đối với dân tộc Ítraen, cộng đoàn Kitô hữu vừa mới khai sinh lại trở thành nguyên nhân làm lung lay mọi xác tín vốn được gìn giữ từ bao đời. Ngay giữa lòng dân tộc ấy, và chính từ dân tộc ấy, đã xuất hiện một cộng đoàn mới: những người tin vào Đức Giêsu Kitô. Thánh Phaolô là một thành viên của cộng đoàn đó, nên ngài cảm nhận sâu xa sự giằng xé này.

Chúng ta đã đọc trong hai Chúa nhật vừa qua nỗi đau khổ và sự trăn trở của Thánh Phaolô: «Quả thế, khi Thiên Chúa đã ban ơn và kêu gọi, thì Người không hề đổi ý.» (Rm 11,29). Thế nhưng, dân được Thiên Chúa tuyển chọn dường như vẫn bị tách xa Người. Nhưng lòng tin của Thánh Phaolô đã chiến thắng: Thiên Chúa có thể biến điều xấu thành điều tốt, vì «Thiên Chúa làm cho mọi sự đều sinh ích lợi cho những ai yêu mến Người.» (Rm 8,28). Và dân tộc Ítraen vẫn tiếp tục yêu mến Thiên Chúa của mình; Thánh Phaolô xác tín như thế.

Điều đó sẽ xảy ra như thế nào? Thánh Phaolô không biết rõ, nhưng ngài tin chắc vào tương lai. Chính niềm xác tín ấy khiến ngài cất lên lời cảm phục: “Sự giàu có, khôn ngoan và thông suốt của Thiên Chúa sâu thẳm dường nào!” (Rm 11,33). Với tất cả lòng khiêm nhường, thánh nhân nhắc lại những lời ca tụng từ thời Cựu ước:

 - «Kỳ diệu thay, tri thức siêu phàm, quá cao vời, con chẳng sao vươn tới! Lạy Chúa, con thấy tư tưởng Ngài khó hiểu biết bao, tính chung lại, ôi nhiều vô kể!» (Tv 139,6.17)  

 - Khi ngài thốt lên: «Ai đã biết tư tưởng của Chúa? Ai đã làm cố vấn cho Người?» (c.34) là ngài trích từ tiên tri Isaia: «Thần khí ĐỨC CHÚA, ai đo cho nổi? Ai làm quân sư chỉ vẽ cho Người? Người đã thỉnh ý ai để giúp Người thông hiểu, bảo cho Người biết lối công minh, dạy cho Người mở mang kiến thức, chỉ cho Người con đường trí tuệ?» (Is 40,13-14)

- «Nhưng khôn ngoan từ đâu ra, và trí hiểu ở chốn nào? Đường nẻo của khôn ngoan một mình Thiên Chúa tỏ, chính Người biết nơi ở của khôn ngoan...» (G 28,12.23).

- «Không một ý nghĩ nào Người không thấu suốt,…cũng chẳng cần ai làm cố vấn.» (Hc 42,20-21) 

Thế nhưng hơn ai hết, Thánh Phaolô biết rằng chính nhờ dân tộc Ítraen mà các tín hữu được đón nhận mặc khải về đức khôn ngoan của Thiên Chúa. Lời nhắc nhở này đặc biệt bổ ích cho các Kitô hữu gốc Hy Lạp, vốn rất yêu chuộng triết học và luôn coi đức khôn ngoan là giá trị cao quý nhất. Đồng thời, đó cũng là cách đưa các độc giả trở về với thái độ khiêm nhường cần có. Quả thật, kế hoạch của Thiên Chúa sâu thẳm khôn dò: Ngài luôn có cách trung thành và thực hiện Giao ước của Ngài.

***

Tác giả: Marie-Noëlle Thabut 
Nguồn: L’ intelligence des Ecritures, Socéval Editions
Dịch giả: E. Máccô Lương Huỳnh Ngân