Suy niệm Bài đọc 2 - Lễ Chúa Thăng Thiên năm A - Ep 1,17-23 - Gia nghiệp kỳ diệu
BÀI ĐỌC II: Ep 1,17-23
Bài trích thư của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô
17 Tôi cầu xin Chúa Cha vinh hiển là Thiên Chúa của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, ban cho anh em thần khí khôn ngoan để mặc khải cho anh em nhận biết Người.
18 Xin Người soi lòng mở trí cho anh em thấy rõ, đâu là niềm hy vọng anh em đã nhận được, nhờ ơn Người kêu gọi, đâu là gia nghiệp vinh quang phong phú anh em được chia sẻ cùng dân thánh,
19 đâu là quyền lực vô cùng lớn lao Người đã thi thố cho chúng ta là những tín hữu. Đó chính là sức mạnh toàn năng đầy hiệu lực,
20 mà Người đã biểu dương nơi Đức Ki-tô, khi làm cho Đức Ki-tô trỗi dậy từ cõi chết, và đặt ngự bên hữu Người trên trời.
21 Như vậy, Người đã tôn Đức Ki-tô lên trên mọi quyền lực thần thiêng, trên mọi tước vị có thể có được, không những trong thế giới hiện tại, mà cả trong thế giới tương lai.
22 Thiên Chúa đã đặt tất cả dưới chân Đức Ki-tô và đặt Người làm đầu toàn thể Hội thánh;
23 mà Hội thánh là thân thể Đức Ki-tô, là sự viên mãn của Người, Đấng làm cho tất cả được viên mãn.
Thư Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô có thể chia ra làm hai phần: Một phần dài chiêm ngắm kế hoạch của Thiên Chúa (chương 1-3) và phần hai huấn dụ các tín hữu tu chỉnh cuộc sống theo mầu nhiệm ấy (chương 4-6). Lễ Thăng Thiên, phụng vụ đề nghị với chúng ta một đoạn trích của phần đầu cho năm A và đoạn trích phần thứ hai cho năm B.
Phần đầu tiên bắt đầu bằng một công thức dài về lời chúc phúc theo phong cách Do Thái, trong phụng vụ Kitô giáo có thể gọi là phần Nhập lễ. Đây là bài bất hủ về “kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa”: “Chúa tụng Thiên Chúa… Người cho ta được biết thiên ý nhiệm mầu: thiên ý này là kế hoạch yêu thương, Người đã định từ trước trong Đức Ki-tô. Đó là đưa thời gian tới hồi viên mãn là quy tụ muôn loài trong trời đất dưới quyền một thủ lãnh là Đức Ki-tô” (Ep 1,9-10). Những người đã nhận Phép rửa, nay được tham dự vào mầu nhiệm kế hoạch của Thiên Chúa, kế hoạch này một ngày kia sẽ được lan ra khắp nhân loại. Thánh Phaolô hoan hỉ reo lên đặc ân của mọi tín hữu: “… từ cõi trời, Người đã thi ân giáng phúc cho ta hưởng muôn vàn ơn phúc của Thánh Thần…Trong Đức Ki-tô, anh em đã được nghe lời chân lý…vẫn trong Đức Ki-tô, một khi đã tin, anh em được đóng ấn Thánh Thần, Đấng Thiên Chúa đã hứa. Thánh Thần là bảo chứng phần gia nghiệp của chúng ta, chờ ngày dân riêng của Thiên Chúa được cứu chuộc, để ngợi khen vinh quang Thiên Chúa.” (Ep 1,3…14).
Chúng ta tìm thấy tất cả các yếu tố trên trong bài đọc hôm nay, nhưng dưới dạng một lời nguyện, thường được gọi là “Kinh chiếu sáng”. Vì vậy, chúng ta cần ánh sáng của Thiên Chúa để thâm nhập, dù chỉ một chút, vào mầu nhiệm này: “Xin Người soi lòng mở trí cho anh em thấy rõ, đâu là niềm hy vọng anh em đã nhận được, nhờ ơn Người kêu gọi, đâu là gia nghiệp vinh quang phong phú anh em được chia sẻ cùng dân thánh” (Ep 1,18). Chúng ta cũng cần được soi lòng mở trí, ở đây không phải lãnh vực của trí khôn, lý luận mà là của con tim, mở lòng quảng đại để được soi sáng, dạy bảo. Thánh Phaolô là người Do Thái có trình độ trí thức cao, ngài biết rằng sự khôn ngoan của Thiên Chúa không đến với con người được nếu không phải chính Thiên Chúa mặc khải cho: “Tôi cầu xin Chúa Cha vinh hiển là Thiên Chúa của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, ban cho anh em thần khí khôn ngoan để mặc khải cho anh em nhận biết Người” và chúng ta có thể tiếp tục: … để biết được gia nghiệp kỳ diệu mà chúng ta được hưởng do ơn ban nhưng không của Thiên Chúa.
Cụm từ “gia nghiệp” [hoặc ‘thừa kế’] (câu 18 ở đây và câu 14 trước đó) thường được nói đến trong Thánh kinh. Phần Cựu ước, từ này chỉ đất hứa Chúa dành cho tín hữu. Cụm từ ấy cũng được nhắc lại trong Tân Ước, đặc biệt trong các thư Thánh Phaolô để chỉ Nước Trời và đời sống vĩnh cửu. Ví dụ: “Chính Thần Khí chứng thực cho thần trí chúng ta rằng chúng ta là con cái Thiên Chúa. Vậy đã là con, thì cũng là thừa kế, mà được Thiên Chúa cho thừa kế, thì tức là đồng thừa kế với Đức Ki-tô” (Rm 8,16-17); “Anh em hãy vui mừng cảm tạ Chúa Cha, đã làm cho anh em trở nên xứng đáng chung hưởng phần gia nghiệp của dân thánh trong cõi đầy ánh sáng” (Cl 1,2); “Trong Đức Ki-tô Giê-su và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được cùng thừa kế gia nghiệp với người Do-thái, cùng làm thành một thân thể và cùng chia sẻ điều Thiên Chúa hứa” (Ep 3,6). Thánh Giacôbê cũng triển khai đề tài này: “Anh em thân mến của tôi, nào Thiên Chúa đã chẳng chọn những kẻ nghèo khó trước mặt người đời, để họ trở nên người giàu đức tin và thừa hưởng vương quốc Người đã hứa cho những ai yêu mến Người hay sao?” (Gc 2,5) Và sau hết thư Do Thái cũng thường dùng những từ ấy: “Thuở xưa, nhiều lần nhiều cách, Thiên Chúa đã phán dạy cha ông chúng ta qua các ngôn sứ; nhưng vào thời sau hết này, Thiên Chúa đã phán dạy chúng ta qua Thánh Tử. Thiên Chúa đã đặt Người làm Đấng thừa hưởng muôn vật muôn loài” (Dt 1,1-2) và trong vài chương sau: “Những người nhờ có đức tin và lòng kiên nhẫn mà được thừa hưởng các lời hứa” (Dt 6,12).
Bởi vì - và đây là lý do sâu xa khiến Phaolô ngạc nhiên - các môn đồ của Chúa đã được liên kết với chiến thắng của Thầy Phục sinh. Từ nay không còn gì làm các ông sợ nữa, dù đời này hay đời sau, vì cái chết đã bị đánh bại và mọi cánh cửa được mở ra cho đời sống vĩnh cửu. Thánh Phaolô thường làm cho chúng ta có cảm tưởng ngài chóng mặt trước viễn ảnh chưa từng thấy mà ngài mở ra cho các độc giả: Ví dụ như ở đây, thánh nhân say mê trước: “Quyền lực vô cùng lớn lao Người đã thi thố cho chúng ta là những tín hữu. Đó chính là sức mạnh toàn năng đầy hiệu lực mà Người đã biểu dương nơi Đức Ki-tô, khi làm cho Đức Ki-tô trỗi dậy từ cõi chết, và đặt ngự bên hữu Người trên trời.” Nói cách khác, công trình của Chúa hoàn tất trong tim các tín hữu, là một sự phục sinh nội tâm đích thực. Bây giờ, chúng ta có thể hiểu, trong câu trước, Thánh Phaolô mở đầu bằng lời Kinh chiếu sáng qua lời tuyên bố sau đây: “Tôi không ngừng tạ ơn Thiên Chúa vì anh em, khi nhắc tới anh em trong những lời cầu nguyện của tôi” (Ep 1,16).
Tác giả: Marie-Noëlle Thabut
Nguồn: L’intelligence des Ecritures, Socéval Editions
Dịch giả: E. Máccô Lương Huỳnh Ngân